Voor wat meer fijngevoeligheid ten aanzien van Fairtrade is het van belang om wat achtergronden te kennen. Wat is bijvoorbeeld nu precies Fairtrade? Waarin verschilt het van de gangbare producten in de supermarkt en waar staan de keurmerken voor op de verpakkingen in de supermarkt?

Elk product heeft een prijs. De prijs wordt vaak bepaald door voor de consument anonieme krachten. Juist vaak vanwege deze anoniemiteit, gaat het kostenbewustzijn van de consument slechts zelden verder dan de te betalen prijs. Kostenbewustzijn betekent dan het bewust zijn van het eigen financiële belang. Dit is vaak de laagste prijs. Het is echter goed te beseffen dat de prijs in de supermarkt veelal niet de totale gemaakte kosten weergeeft. Zo worden de sociale en ecologische kosten vaak niet verrekend in de prijs. De prijs word namelijk vaak niet bepaald door de eigenlijke totale kosten, maar door de verhoudingen op de internationale markt. Sociale en ecologische keurmerken willen dit soort kostenbewustzijn doorbreken. Zij stellen dan ook sociale en ecologische eisen aan een product om zo ook die kosten in beeld te brengen. Op deze wijze probeert men de aandacht te bevorderen voor een eerlijke prijs voor arbeiders, het probleem van kinderarbeid en een goede omgang met grond, planten en dieren.

Op dit moment is er een breed scala aan keurmerken. Enerzijds is het positief dat er steeds meer initiatieven ontstaan die een sociaal en ecologisch kostenbewustzijn voorbij de laagste prijs stimuleren. Anderzijds is het soms echter lastig om door het bos van keurmerken de bomen nog te zien. Waar staan keurmerken nu eigenlijk voor? We richten ons hier op een uiteenzetting van vijf keurmerken. Van alle andere keurmerken is echter ook volop informatie te vinden op het internet. Wij verwijzen bijvoorbeeld naar: http://www.voedingscentrum.nl.


Fair Trade
Fair Trade is het internationale label als het gaat om eerlijke handel. Fairtrade is geen liefdadigheid, maar is er op gericht om op een eerlijkere manier handel te bedrijven. Het hanteert een prijs die de kosten van een sociaal- en milieuverantwoorde productie altijd dekt. Tevens streeft men in eerlijke handel naar een zo lang mogelijke samenwerking. Dat biedt de producenten zekerheid over de afname van hun oogst en dus zekerheid ten aanzien van hun inkomen. Op Nederlandse bodem vinden we dit label terug bij Max Havelaar.

Max Havelaar
Het Keurmerk, dat dus zelf geen product is, garandeert dat het product tegen een eerlijke prijs is gekocht en onder deugdelijke arbeidsvoorwaarden en met respect voor het milieu is geproduceerd. Het Max Havelaarkeurmerk richt zich vooral op de meest kwetsbare groep koffieproducenten: kleine boeren en arbeiders. Het ecologische aspect krijgt echter ook steeds meer aandacht. Koffie en thee met het Fair Trade/Max-Havelaarkeurmerk zijn te koop in bijna alle supermarkten van Nederland, alle wereldwinkels, Fair Trade Shops en Natuurvoedingswinkels. In Nederland is er verder ook een Fair Trade/Max Havelaar Keurmerk voor de producten cacao, vruchtensap, honing, rietsuiker, rijst, wijn, mango’s, avocado’s, druiven, sperziebonen, sinaasappels, bananen en katoen.

FSC-keurmerk
FSC (Forest Stewardship Council) is een internationale organisatie, die verantwoord bosbeheer stimuleert. FSC stelt wereldwijde standaarden voor bosbeheer op, met daaraan gekoppeld een keurmerk. De stichting FSC Nederland streeft naar het verhogen van de bekendheid en het marktaandeel van hout en papier met dit keurmerk in Nederland. In een geloofsgemeenschap gaat veel papier om. Je kunt vragen aan je uitgever of drukker of deze gebruik wil maken van papier met het FSC-keurmerk. Ook als je bezig bent met een verbouwing of tuinrenovatie kunt je de aannemer of hovenier vragen alleen met FSC-hout te werken.

De uitgeverij Narratio biedt aan om voor kerk-en parochiebladen drukfaciliteiten te regelen met het keurmerk 'De blauwe engel'. De blauwe engel is een initiatief afkomstig uit Duitsland en staat voor mooi en betaalbaar papier geproduceerd met zorg voor de natuur. Kijk voor meer informatie op: www.kerk-en-parochie-drukwerk.nl

EKO
Het EKO-keurmerk staat voor betrouwbaarheid en maximale zekerheid dat een product echt biologisch is.
Biologisch betekent dat producten moeten voldoen aan regels ten aanzien van o.a. gewasbeschermig en dierenwelzijn. In opdracht van het Ministerie van Landbouw doet Skal jaarlijks controle bij elk biologisch bedrijf. Op deze wijze ziet Skal er streng op toe dat bedrijven zich aan de EKO-eisen hoduen. Het EKO-keurmerk betekent dat het product voldoet aan de Nederlandse nationale regelgeving, dus aan de EU-verordening voor biologische productie. Voor meer informatie zie: www.eko-keurmerk.nl

De omzet van biolgische producten is in de eerste helft van 2007 met 15,5% gestegen. Volgens het Centraal Bureau Levensmiddelen streven supermarkten er de komende jaren naar om hun aandeel biolgische artikelen twee keer zo hard te laten groeien als de totale markt. Bron: Agrarisch Dagblad dd 5 december 2007, Bio-Monitor

Utz Certified
Sinds kort is er ook binnen de gangbare markt meer aandacht voor sociale en ecologische waarden. We vinden deze aandacht binnen het keurmerk Utz Certified. Niet iedereen kan of wil duurdere producten aanschaffen. Producten met dit keurmerk zijn goedkoper dan die met het keurmerk van Max Havelaar. De eisen die aan de producten gesteld worden zijn dan ook anders. Zo maakt Utz Certified geen onderscheid tussen koffieplantages en coöperaties en zijn de sociale en ecologische-eisen meestal lager dan bij Max Havelaar. Ook de handelsvoorwaarden van Utz Certified zijn veel minder gunstig dan die van Max Havelaar. Dat betekent dat Max Havelaar nog steeds het meest profijtelijk is voor kleine boeren. Utz Certified heeft echter de potentie in zich om uit te groeien tot een grootschalig initiatief. Diverse grote supermarktketens in Europa overwegen aansluiting bij dit keurmerk. De Perla-koffie van Albert Heijn gebruikt het logo al. Het leuke aan deze Perla-koffie is ook dat je kunt achterhalen waar de koffie in het pak vandaan komt. Hiervoor moet je de houdbaarheidsdatum van de Perla verpakking invoeren op: www.ah.nl/perla/