Wie is niet onder de indruk van de schilderijen van Rembrandt, de Deltawerken of de huidige stand van de medische wetenschap. Het zijn totaal verschillende zaken, maar wel voortgebracht door de Westerse cultuur. Wanneer we de resultaten van de afgelopen paar honderd jaar overzien dan lijkt de rij van zegeningen in deze cultuur eindeloos: een hoge levensstandaard, goed toegankelijk onderwijs en wetenschap van niveau, enorme mobiliteit en daaraan gekoppelde vrijheid, vrijheid van godsdienst en meningsuiting, een democratisch stelsel, emancipatie van vrouwen en mensen met een handicap, etc., etc. Het lijkt vandaag de dag allemaal zo vanzelfsprekend, maar dat is het allerminst. Kijk maar eens naar het leven van je grootouders of overgrootouders. In korte tijd is er ontzettend veel veranderd. Voortschrijdend inzicht opent echter ook steeds meer de ogen voor een aantal schaduwzijden van deze culturele ontwikkeling. Zo beïnvloedt de mensheid voor het eerst in de geschiedenis de natuur op een globale en fundamentele wijze. Klimaatverandering is hiervan een duidelijk voorbeeld, maar ook vormen van vervuiling, overbevissing en de sterke afname van diversiteit in de wereld van planten en dieren. Ons huidige levenspatroon in het Westen stelt met haar schaduwzijden de huidige en toekomstige leefbaarheid van de aarde en haar bewoners zwaar op de proef. Zij brengt de toekomst van onze kinderen in gevaar. Dit kan niet de bedoeling zijn. Het volgende verhaal uit de Joodse Talmoed illustreert die les.

Keizer Hadrianus trok ten strijde tegen zijn vijanden. Onderweg ontmoette hij een oude man die vijgenbomen aan het planten was. Hadrianus zei tot hem: ‘hebt u enige hoop ooit te eten van de vruchten van deze boom? U bent oud. Waarom levert u zoveel inspanningen? De oude man antwoordde: ‘Als God me een lang leven schenkt, dan zal ik van die vruchten eten en ik zal ervan genieten. Anders zullen het mijn kinderen zijn die ze zullen eten. Toen ik op de wereld gekomen ben, heb ik vijgenbomen gevonden die mijn voorvaderen hadden geplant. Ik wil dat mijn kinderen, op hun beurt ook vruchten vinden.’ Gedurende drie jaar moest de keizer oorlogvoeren. Bij zijn terugkeer zag hij de oude man weer, die hem een volle mand vijgen gaf, geplukt van de boom die hij zelf geplant had. De keizer nam de vijgen met genoegen aan en vulde de mand met goudstukken
(Leviticus Rabba, 25,5).

Het verhaal wijst ons op het belang van onze taak op aarde. We moeten waken voor egoisme en kortzichtigheid en mogen dienstbaar zijn aan het welzijn van onze kinderen en die van anderen. In de tijd van de Koude Oorlog wees de zanger Sting in zijn hit Russians er al op dat:

We share the same biology
Regardless of ideology
What might save us, me, and you
Is that the russians love their children too

De gezamenlijke zorg voor de toekomst kan muren slechten en alleen samen komen we verder.

Recht doen aan elkaar
Alleen samen kom je verder. Velen elders in de wereld streven immers ook naar dezelfde zegeningen voor henzelf en hun kinderen . En heeft niet iedereen evenveel recht op voldoende voedsel, goede huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en inkomsten om in de dagelijkse behoeften te voorzien? Of zelfs op een auto, een koelkast en een vliegvakantie? Maar als alle mensen zouden leven als bijvoorbeeld de gemiddelde Nederlander, hebben we aan twee aardbollen nog niet genoeg. Onze verre voorouders trokken verder naar een andere akker wanneer de hunne uitgeput raakte. Het leven speelde zich toen vooral af op lokaal niveau. Vandaag kunnen we echter niet verder trekken naar een volgende akker. De gehele aarde is onze akker geworden en de daarop levende wereldgemeenschap wordt tegenwoordig omschreven als a global village. Internet en mobiliteit hebben afstanden verkleind. Vrijwel alles is met elkaar verbonden. In Nederland importeren we bloemen uit Kenia, gaan op vakantie naar Gambia en onze uitstoot van CO2 treft vooral de zwakste ecosystemen en de armste mensen elders. Mede-christenen elders in de wereld vragen, bijvoorbeeld in de Accra-verklaring, om in gedachten en keuzes rekening te houden met de global village en die ene akker. Iintimiteit en solidariteit ten aanzien van deze global village en de zorg voor deze ene akker zijn echter nog geen vanzelfsprekendheden. Daarom is duurzaamheid een uitdaging voor vandaag. Een uitdaging waarin de viering van het leven centraal staat.